De vier schoorstenen van Halbertsma en hun foto's

Uit Test Wiki
Ga naar: navigatie, zoeken

Vier schoorstenen op een rij

  • Zoals wij reeds eerder hebben beschreven, wordt in 1891, als onderdeel van de bouw van een nieuwe fabriek voor P.G. Halbertsma, een fabrieksschoorsteen gebouwd van 15m hoog.
    De eerste schoorsteen is gebouwd van ijzer, z.g. “stort”. Deze schoorsteen zal het waarschijnlijk hebben volgehouden tot het jaar 1907.
  • De tweede schoorsteen is gebouwd in 1899/1900. Sj. Sjoerdsma vertelt ons reeds (hij vermeldt 1897 als bouwjaar) dat hij “gemaakt is van gewone friesche steen (mop)” en de schoorsteen werd in kops verband gemetseld. Uit archiefstukken blijkt echter dat deze schoorsteen is gebouwd in het jaar 1900 bij de bouw van een nieuw ketelhuis/machinekamer.
  • Bij de daaropvolgende bouw van alweer een nieuw ketelhuis in 1907 wordt opnieuw een nieuwe schoorsteen gebouwd. Deze schoorsteen behoort bij de Stork-vlampijpketel met een voorvuur van 1907. De derde schoorsteen is gebouwd door de onderaannemers van het bedrijf Canoy Herfkens uit Tegelen.
  • De vierde schoorsteen wordt in 1929 gebouwd..
    Het ketelhuis van 1900, verbouwd en aangebouwd in 1907, vervolgens nog eens verbouwd in 1916 wordt in 1929 aangesloten op een nieuwe fabrieksschoorsteen. Deze vierde schoorsteen wordt gebouwd door het bedrijf van De Ridder uit Den Haag. Dit bedrijf heeft een eigen steenfabriek in Oegstgeest.
    De schoorsteen wordt ook gebruikt bij het nieuwe ketelhuis van 1941. De vierde schoorsteen heeft zijn werk gedaan tot omstreeks 1970, toen ook de stoommachines werden gestopt.
    Tenslotte is “het Grouster baken” op 8 september 1982, om 11.32 tegen de vlakte gegaan, als laatste onderdeel van de totale sloop der fabrieksgebouwen in het dorp Grou. Aan de hand van deze vier schoorstenen kunnen we veel foto's van Grou redelijk goed dateren. Wij laten een aantal voorbeelden volgen:

    800×453px
    De eerste schoorsteen is duidelijk zichtbaar boven het dak. De foto is genomen van/na 1900
    (afbeelding: uit De Kof, jubileumboek 1941, collectie Halbertsma)

    500×432px
    De tweede schoorsteen in aanbouw, foto is van 1899/1900
    (afbeelding: uit Halbertsma Nijs, collectie Halbertsma)

    800×512px
    De tweede schoorsteen, foto is genomen tussen 1900 en 1907
    (afbeelding: collectie B. Lageveen)

    787×577px
    De tweede schoorsteen, foto is genomen tussen 1900 en 1907
    (afbeelding: collectie B. Lageveen)

    700×434px
    Tweede en derde schoorsteen, foto is genomen tussen 1907 en 1915
    (afbeelding: collectie B. Lageveen)

    600×238px
    Tweede en derde schoorsteen, foto is genomen tussen 1907 en 1915
    (afbeelding: collectie B. Lageveen)

    700×442px
    Derde schoorsteen, foto is genomen tussen 1915 en 1929
    (afbeelding: collectie B. Lageveen)

    600×447px
    Vierde schoorsteen in aanbouw, foto is genomen in 1929
    (afbeelding: collectie B. Lageveen)

    600×430px
    Derde en vierde schoorsteen, foto is genomen tussen 1929 en 1930
    (afbeelding: collectie B. Lageveen)

    600×579px
    Vierde schoorsteen, foto is genomen na 1930
    (afbeelding: collectie B. Lageveen)

    512×472px
    Einde van de vierde schoorsteen
    (afbeelding: Halbertsma Nijs, collectie Halbertsma)

    Het instandhouden van de schoorsteen vraagt onderhoud.
    De schoorsteen krijgt in 1962 een nieuwe kop van 3 meter, naast enkele andere aanpassingen.

    Het einde van de schoorstenen van Halbertsma in Grou
    Als het stoombedrijf van Halbertsma omstreeks 1974 wordt gestopt betekent dat al spoedig een neergang van de stoominstallaties dus ook de schoorsteen.
    Doordat de schoorsteen niet meer gebruikt wordt wordt die van binnen nat, wat slecht uitpakt voor het metselwerk. Toch kan deze laatste onderhoudsbeurt niet voorkomen dat de schoorsteen van 1929, een baken in watersportland, in 1982 tegen de grond gaat.

    HN over 4e sch gi k.jpg
    (afbeelding: collectie Halbertsma)

    Terug naar de pagina met onderwerpen