Hypotheses

Uit Test Wiki
Ga naar: navigatie, zoeken

Hypotheses

Waarom gebruikt Marten Johannes in zijn jeugd (Nationale Militie), tijdens zijn huwelijk in 1837 en in zijn verdere leven als familienaam de naam Rottiné?

Wij weten het (nog?) niet.

Op grond van de feiten zoals die ons thans bekend zijn, kunnen we slechts een aantal hypotheses opstellen.

De volgende gedachtespinsels zijn slechts gissingen die voor een deel behoorlijk fantasierijk zijn, maar op zich niet onwerkelijk behoeven te zijn. In ieder geval zijn ze allemaal mogelijk en wat belangrijker is:
ze houden ons actief op het terrein van onze genealogie...!

De Rottiné’s in Frankrijk

400×267px
Montpellier: de stad waar met zekerheid Rottiné's hebben gewoond
Le Vieux Porte de Mycene

Als we de Franse Rottiné’s volledig hadden kunnen traceren en met hen in contact hadden kunnen komen, dan zou dat de oplossing van het vraagstuk waarschijnlijk een stuk dichterbij hebben gebracht. Nu dat niet zo is, kunnen we slechts afgaan op de verkregen informatie, waarover we beschikken.
We zouden kunnen veronderstellen dat onze familie inderdaad afstamt van de Franse Hugenoten en dat er voorouders-familieleden door vervolging met achterlating van identiteit, van have en goed naar elders in het buitenland zijn vertrokken.

Per slot van rekening hebben we gezien dat de oudst-bekende, in Frankrijk woonachtige, Rottiné in Hamburg geboren is. Hij zou een nazaat kunnen zijn van dergelijke gevluchte Hugenoten.
In dit licht is het ook best mogelijk dat er op zeker moment een persoon met de naam Rottiné in De Lemmer opduikt. Dit dorp ligt in die tijd immers nog aan open zee en via de handel en zeevaart zijn er daardoor betrekkingen met havens langs de Noordzee en Oostzee.
Het is mogelijk dat deze persoon langere tijd in De Lemmer heeft gewoond, maar het kan ook een kortstondig verblijf zijn geweest. In ieder geval heeft hij daar, volgens deze hypothese, Antje Martens, de moeder van Marten Johannes ontmoet.
De naam van de vader is waarschijnlijk Jean, Jehan, Johann (in dat geval op zijn Duits) geweest. Dat is op de geboorteakte, zoals we hebben gezien, (om bepaalde redenen?, of bij toeval) nog vaag terug te vinden. Als de familienaam van de vader lezen wij op de geboorteakte nog iets als Rotenée, Rotinée, Rotenet of dergelijks.
Opvallend is in ieder geval dat de Franse Rottiné, geboren in Hamburg, ook “Jean” heet, in dit geval in de combinatie Jean-Philippe. Overigens schijnt dat een goede gewoonte in die familie te zijn, want alle vijf leden hebben Jean- als voorste naam in een combinatie met andere namen.
Het is mogelijk dat de vader van Marten Johannes en de Jean-Philippe Rottiné, geboren in Hamburg, gemeenschappelijk voorouders hebben of meer direct verwant zijn. Mochten deze naamgenoten inderdaad afstammen van gevluchte Hugenoten, dan zullen zij zeker niet zonder meer Fransgezind geweest zijn…


De Rottiné’s in De Lemmer

400×258px
De Lemmer in 1886

Wij gaan ervan uit dat de vader van Marten Johannes, een zekere Jean of Jehan met een waarschijnlijk Fransklinkende familienaam, enige tijd in De Lemmer heeft vertoefd.
Daar leerde hij de moeder Antje Martens kennen.

Uit deze affaire wordt Marten Johannes geboren op 10-12-1811, de conceptie heeft dus plaatsgevonden omstreeks maart 1811.
Op zeker moment is de vader uit beeld verdwenen, misschien reeds vrij snel na de affaire en daarmee ook voor de rest van de familie, maar hij kan natuurlijk ook wel langer in De Lemmer hebben gewoond en op het moment van de geboorte van Johannes elders zijn geweest, misschien was hij zeevarende of in krijgsdienst?
Voor ons is de vader, afgezien van zijn vage naam in de geboorteakte, in ieder geval helemaal buiten beeld.

Toch menen wij te mogen veronderstellen dat er bij de familie geen negatieve gevoelens zijn geweest over de vader, want in dat geval zou zijn naam niet (om bepaalde redenen?, of bij toeval) bij de geboorte door zijn grootvader zijn genoemd en zou Marten Johannes later in ieder geval zijn naam niet hebben willen aannemen en voeren ten tijde van zijn jeugd en huwelijk.
Het is ook mogelijk dat Marten Johannes contact met hem heeft gehad, of hem zelf nog heeft gekend en zijn vader heeft willen eren door zijn familienaam te gaan gebruiken.

In dat geval is het ook aannemelijk om er vanuit te gaan dat deze vader in 1837 al niet meer leeft. In de huwelijksakten en -bijlagen wordt zijn naam niet genoemd. Het is ook mogelijk dat zijn verblijfplaats op dat moment slechts onbekend is. In ieder geval komt de vader als persoon niet in de archieven van de Burgerlijke Stand van De Lemmer voor en we hebben zijn naam tot nu toe ook niet in andere bronnen kunnen vinden.


Relaties

Marten Terwal (moeder draagt de naam Rottiné) heeft de mogelijkheid geopperd dat de oplossing van het vraagstuk in de relatiesfeer moet worden gezocht.

Bekend was ons reeds dat de schoonvader/oom van Marten Johannes, Schelte Martens Bijlsma, aanwezig was bij de Slag bij Waterloo in 1815. Hij diende in het Nederlandse leger aan geallieerde zijde.
Marten Terwal wees erop dat de dochter van Marten Johannes, Zwaantje Rottiné, geb. 1849, gehuwd was met Hendrik Vlig en dat Marten Terwal heeft ontdekt dat de grootvader van Hendrik Vlig, Hendrik Pieters Vlig, eveneens aan de Slag van Waterloo deelnam.

400×284px
1815 Slag bij Waterloo
Zowel Schelte Martens Bijlsma als Hendrik Pieters Vlig dienden bij het Bataillon Infanterie Nationale Militie no. 3.
Schelte was fuselier en Hendrik was flankeur.

Waarschijnlijk hebben ze de strijd in elkaars nabijheid beleefd, ze zijn ook samen teruggekomen. Ze hebben namelijk op dezelfde dag paspoort gekregen (gedemobiliseerd) van hun commandant en ze zijn vervolgens samen naar De Lemmer gereisd.
Marten vraagt zich nu puur hypothetisch gezien, af of er misschien nog iemand is meegereisd: deze “derde persoon” zou in De Lemmer contact hebben kunnen onderhouden met de zus van Schelte Martens, zijnde moeder Antje Martens.
Waarschijnlijk is dit echter niet.

Er moet namelijk worden geconcludeerd dat dit contact in 1815 niet voor het eerst heeft kunnen plaatsvinden, immers Marten Johannes is al in 1811 geboren. Wel is het mogelijk dat deze derde persoon al in De Lemmer heeft gewoond en, misschien zelfs tot de Nationale Militie behorend, samen met de beide mannen ten strijde is getrokken (hij was immers waarschijnlijk niet Fransgezind!) en misschien niet meer van die strijd is teruggekomen.
Dat zou kunnen verklaren waarom we van de vader niets meer vernemen, maar ook waarom Marten Johannes zijn vader (eervol voor de geallieerden in 1815 gesneuveld) heeft willen eren door zijn familienaam aan te nemen en te gaan gebruiken.
Daardoor zou bovendien verklaard kunnen worden, waarom de doorhalingen in de geboorteakte en akte van aanname familienaam zijn aangebracht. In dat geval zullen de doorhalingen later zijn aangebracht: op een bepaald moment tussen 1815 en 1837.

Als de vader van Marten Johannes, daarentegen een zeevarend of reizend beroep had, dan kan hij ook elders zijn overleden of zijn omgekomen. Als een dergelijk feit aan de familie van Marten Johannes bekend is geweest, dan kan ook op deze manier weer verklaard worden, waarom Marten Johannes zijn eigen familienaam heeft gekozen.


Rotenet in Frankrijk

Pieter Boltjes (genealoog en verwant aan de familie Rottiné) heeft geopperd dat de familienaam oorspronkelijk misschien op een andere wijze is geschreven. Dat hebben we ons uiteraard vanaf het begin van het onderzoek beseft. In de geboorteakte van Marten Johannes zou eventueel ook Rotenet hebben kunnen staan.

Deze schrijfwijze komt volgens Boltjes overeen met de naam van een klein dorpje in centraal Frankrijk, dat thans niet meer bestaat, maar in het verleden tussen andere thans nog bestaande plaatsen heeft gelegen.
Hiertoe zal nader onderzoek moeten worden verricht. Misschien kan het bestaan van een dergelijk dorp ook in verbinding worden gebracht met de geschiedenis van de Hugenoten?

Bovenstaande hypotheses en vooronderstellingen zijn gebaseerd op pure fantasie, maar het blijft boeiend om met deze raadsels bezig te zijn.