Uitbreiding fabriek winter 1900

Uit Test Wiki
Ga naar: navigatie, zoeken

(Gegevens van Sj. Sjoerdsma, uit c)

Opnieuw uitbreiden.

In de winter van het jaar 1900 wordt er een stuk van “De Grouw” gedempt, alsmede een stuk tuin aangekocht achter het toenmalige gemeentehuis.

Als in diezelfde winter de fabriek van de Fa. van der Ploeg door brand verloren gaat, mag Van der Ploeg op het gedempte gebied een noodwerkplaats oprichten voor schaaf- en draaibanken. Verder laat Halbertsma een opslagschuur ontruimen om de Fa. Van der Ploeg in de gelegenheid te stellen aldaar de productie van brandkasten voort te zetten.
De kracht wordt daarbij gegeven vanuit de Halbertsma-fabriek, eenvoudig door verlenging van de hoofdas. Dat heeft geduurd tot de nieuwe fabriek aan de Stationsweg klaar is. Deze samenwerking tussen Halbertsma en Van der Ploeg heeft ook tot gevolg dat de derde stoommachine "De Zeister", geleverd gaat worden door de Zeister Machinefabriek!

Een grote verbetering voor de fabrieksarbeiders is de komst van de eerste “stofzuiger”. Halbertsma heeft die stofzuiger op een verkoping in Enschede opgedaan. Hij wordt in de fabriek aangebracht kompleet met een buizenstelsel, dat de spanen vanaf de machines naar het opslaghok bij de ketel moet brengen. Het werk is opgedragen aan timmerman H. van der Veen, de buizen naar de machines worden gemaakt door de smid B. Bouma.
De hele installatie heeft f 1500 gekost.
De stofzuiger is echter te klein van vermogen, qua afmetingen slechts zo’n anderhalve meter hoog, en hij krijgt daarom maar een klein gedeelte van de spaanders naar zich toe. Toch zijn de arbeiders met zijn komst ingenomen, want hij zuigt wel veel stof naar zich toe en het wordt daarom veel frisser in de fabriek.

Wat later de komst van een zeer grote stofzuiger voor de fabriek en zijn arbeiders te betekenen heeft laat zich hieruit wel afleiden.

Stofzuiger 1900-1907 gi k.jpg
Plaatsing van stofzuigers op het ketelhuis van Halbertsma
(afbeelding: collectie Halbertsma)

Bij de foto:
Deze foto is waarschijnlijk gemaakt bij het installeren van een grote stofzuigerinstallatie. Het ketelhuis/machine gebouw daaronder is duidelijk het gebouw van 1900, waarin de halflocomobiel werd geïnstalleerd.
In 1907 werd hiertegen een groter ketelhuis geplaatst, waarin de grote vlampijpketel met voorstookruimte werd gebouwd.


Waarschijnlijker is, dat het gebouw reeds het aangepaste gebouw van 1907 is, waarin in 1916 een nieuwe Lancashire-ketel werd geplaatst. In 1916 is de locomobiel verwijderd en de oude schoorsteen van de halflocomobiel afgebroken, dan is de schoorsteen dus inderdaad niet te zien achter de stofzuigers. De stofzuigers zijn in dat geval aangelegd in 1916 ten behoeve van de nieuwe ketel. De foto kan daarmee de situatie in 1916 weergeven.

De fabriek blijft zich uitbreiden, ook na 1900:

Uitbreiding na 1900 1 gi k.jpg
(afbeelding uit: Halbertsma Nijs, collectie Halbertsma)

Terug naar de pagina met onderwerpen