Nieuw ketelhuis 1899-1900

Uit Test Wiki
Ga naar: navigatie, zoeken

In 1899-1900 bouwt de Fa. Halbertsma te Grou een nieuw ketelhuis annex machinekamer.
Hieronder volgen de bouwtekeningen, zoals die bij de stukken van de Hinderwetvergunning zijn opgenomen.

Uitbreiding 1889-1900 0 gi k.jpg

Uitbreiding 1889-1900 1 gi k.jpg

Uitbreiding 1889-1900 2 gi k.jpg

Uitbreiding 1889-1900 3 gi k.jpg
(afbeeldingen: Archief van de Gemeente Idaarderadeel)

Uitbreiding 1889-1900 4 gi k.jpg
(afbeelding: tekening uit het Archief van de Gemeente Idaarderadeel, met daarop ingetekend de Lanz-locomobiel door J.P. Rottiné)



700×473px
Impressie en reconstructie van De Lanz-halflocomobiel, zoals die te Grou bij Halbertsma in gebruik zal zijn geweest
(afbeelding: aquarel van J.P. Rottiné)

Reconstructie

Situatie 1900

Als wij de plattegrond van het nieuwe ketelhuis van 1900 (behorend bij de Hinderwetvergunning) bekijken en wetende dat er sprake is van een locomobiel, dan kunnen wij bijna wel met zekerheid vaststellen dat het inderdaad om een z.g. half-locomobiel gaat.

  • Wij zien geen aparte machinekamer en de rookgasafvoer is eveneens “permanent” afgebeeld
  • Uit de plattegrond blijkt duidelijk dat er een permanente schoorsteen (de nieuwe schoorsteen van Friese mop!) is gebouwd, met daarbij een vast ondergronds gemetseld of betonnen rookgaskanaal naar de schoorsteen
  • Het spannen van van de drijfriem bij een echt mobiele locomobiel in de machinekamer zou veel gedoe hebben opgeleverd: de locomobiel moest dan goed gefixeerd geplaatst worden; iets wat bij een gefundeerde halfmobiel geen enkel probleem is
  • Uit de plattegrondtekening menen wij op de plaats van de ketel en een daarop gemonteerde bovenliggende machine op te mogen maken. Dit volgt zeker ook uit de langsdoorsnede, waarop het drijfwerk staat afgebeeld.
  • Voor de stoomleidingen onder de locomobiel (spuileiding) is voorzien door een kelder te bouwen. Een dergelijke constructie is ook te zien bij de afbeeldingen uit de gids voor machinisten van Scholl
  • Er is voorzien in een stevig (vast) fundament voor de machine – dit zou voor een echt mobiel exemplaar onnodig zijn geweest.
    (zie de reconstructie-tekening)
  • Let ook op de waterleiding voor het ketelwater, deze gaat richting de Baai.



Situatie 1900 gt gi k.jpg
(afbeelding: J.P. Rottiné)

500×432px
De schoorsteen van 1900 in aanbouw, links daarvan, achter de bomen de locatie van de oude, eerste schoorsteen
(afbeelding: Halbertsma Nijs, collectie Halbertsma)

500×360px
Foto genomen tussen 1900 en 1907: onder de pijl is de locatie van de eerste schoonsteen
(afbeelding: via collectie B. Lageveen)

800×557px
Het ketelhuis en machinehal van 1900
(afbeelding: aquarel van J.P. Rottiné)

Misschien hebben schoorsteen 1 en 2 nog enige tijd naast elkaar gestaan, maar als er omstreeks 1900 inderdaad een koper is gevonden voor de eerste stoominstallatie en deze dus zal zijn afgevoerd, dan zal ook de eerste schoorsteen omstreeks 1900 zijn afgebroken en verdwenen.

Terug naar de pagina met onderwerpen